Onderzoek 5 — stand van de techniek: conversationele en generatieve interfaces buiten ons (2025–2026)

Samenvatting

Generatieve UI is in 2026 volwassen geworden als patroon: een model doet een tool-call, en die call wordt 1-op-1 gemapt naar een vooraf gebouwd UI-component (Vercel AI SDK, assistant-ui, CopilotKit/AG-UI) — geen vrije pixel-generatie, wel een vaste bibliotheek van "kaarten" die het model kiest. Het dominante ontwerpprobleem is het lege-invoerveld: gebruikers weten niet wat ze mogen vragen en bevriezen; het bewezen antwoord is een geleide openingszet met 2-4 concrete voorstel-chips, plus een hybride opzet waarin het gesprek een laag is bovenop vaste navigatie, niet de vervanger ervan. Vastgoedplatforms lopen hier hard in: Zillow, Redfin en Rightmove lanceerden allemaal begin 2026 conversational search en een ChatGPT-app, met expliciete guardrails tegen discriminatie en hallucinatie — een teken dat "praat met je huis" nu mainstream wordt verwacht, met reële risico's (feiten verzinnen, sturend zoeken) die andere partijen al hard bekritiseerd zijn. Antropomorfisme werkt beter gematigd dan maximaal: onderzoek naar de uncanny valley laat zien dat niet de mate van mens-gelijkenis bepalend is voor vertrouwen, maar de mate waarin gedrag en kennisclaim overeenkomen met wat het systeem echt kan — en dat nieuwigheid (Alexa, Siri, chatbot Mitsuku) structureel wegebt als er geen blijvend nut onder zit. Technisch is een klein/goedkoop model met prompt caching en SSE-streaming ruim voldoende voor een gesprek-app als deze, mits het TTFT-budget (een paar honderd ms) bewaakt wordt; spraak-invoer op iOS Safari/PWA is nog steeds broos. De EU AI Act-transparantieplicht voor chatbots (artikel 50) is sinds 2 augustus 2026 al van kracht — dit is geen toekomstig risico meer maar een nu geldende eis.

Bevindingen

1. Generatieve UI: patroon en faalwijzen

2. Dingen die zelf praten

3. Vastgoed en wonen specifiek

4. Conversationele onboarding vs. formulieren

5. Techniekkeuzes voor een kleine PWA

6. EU AI Act — chatbot-transparantie (hoofdlijnen)

Wat dit betekent voor Mi casa

Kans, geen risico, om het gesprek centraal te zetten in landing en pitch: Zillow, Redfin en Rightmove lieten in hetzelfde jaar zien dat "praat met je zoekopdracht" door de markt geaccepteerd wordt — een investeerder herkent het patroon als volwassen, niet als gimmick. "Het huis praat" past bovendien beter bij het emotionele hart ("iemand droomt van jouw huis") dan bij een zoekfilter — precies waar de vastgoedplatforms nog niet zitten.

Het risico zit niet in de vier pitch-minuten, maar in het dagelijks gebruik erna en de techniek eronder. Drie punten wegen zwaar. Eén: nieuwigheid ebt aantoonbaar weg (Alexa, Siri, Mitsuku) — een pratend huis moet dus echte taken dragen (onderhoud, documenten, energie), niet alleen sfeer. Twee: vastgoed-AI-kritiek (hallucinatie, steering, ongeautoriseerd datagebruik) is een directe waarschuwing tegen vrije generatie van huisfeiten; elk feit dat "het huis" over een adres zegt moet uit een tool-call op eigen data komen — dit is al harde grens 7, maar de kritiek maakt concreet wát er misgaat zonder die grens. Drie: de AI Act-disclosure is sinds 2-08-2026 geldend recht, en hoort dus al in het eerste gespreksmoment van CONCEPT.md, getoonzet als merktaal in plaats van juridisch label.

Technisch is er weinig zorg: klein model, prompt caching en SSE zijn goedkoop genoeg en het bestaande Hono/SSE-besluit klopt met wat de markt gebruikt voor dit verkeer. Spraak is het enige punt waar de ambitie groter dreigt dan wat iOS-Safari/PWA betrouwbaar aankan; de eigen roadmap (spraak/native later via Capacitor) sluit daar toevallig al op aan.

Aanbevelingen

  1. Ontwerp het gesprek als laag bovenop vaste navigatie (Mi casa/Droomhuis/Su casa altijd bereikbaar) — nooit chat-only; dit volgt zowel het "hybride val"-onderzoek als harde grens 4.
  2. Geef elke gespreksstart een geleide openingszet plus 2-4 concrete voorstel-chips per persona/state (Sanne vs. Tom) in plaats van een leeg invoerveld.
  3. Draai het gewone gesprek op een klein/snel model met caching van een stabiele persona-systeemprompt; bewaar een groter model voor zeldzame, zware analyses.
  4. Zet spraak-invoer niet centraal in pitch of MVP; overweeg alleen tekst-naar-spraak uitvoer nu, en bewaar echte spraak-naar-spraak voor de Capacitor-fase.
  5. Koppel elke feitelijke uitspraak van "het huis" over een specifiek adres aan een tool-call op eigen data (BAG/huisprofiel) met schema-validatie, en een expliciete bevestigingsstap vóór elke onomkeerbare actie (solliciteren, bod) — conform harde grenzen 2 en 7.
  6. Bouw de AI Act-disclosure (art. 50) zichtbaar in het eerste gespreksmoment, in merktaal in plaats van een juridisch label — dit is nu al verplicht, niet iets voor later.
  7. Ontwerp bewust tegen het novelty-effect: bepaal vooraf welke taak van het pratende huis over vier weken nog gebruikt moet worden, en meet dat na de pitch-periode.

Open vragen

Bronnen